Evreleme

Evreleme, kanserin kapsamının tam olarak belirlenmesidir. Kanserin türü, derecesi ve evresi belirlendiğinde hastalığın tedavi edilebilirliği, olası yayılma (metastaz) hızı ve uygun tedavi yöntemleri tanımlanabilir.

Kanser nedir?#

Kanser, vücudun herhangi bir yerindeki hücrelerin aşırı ve kontrolsüz büyümesidir. Sağlıklı canlılarda hücre büyümesi bağışıklık sistemi tarafından kontrol altında tutulur. Kanserojen maddelere maruz kalma, genetik etkenler, bazı virüsler, hormonlar ve yaşam koşulları gibi nedenlerle bu denge bozulduğunda kanser gelişebilir.

Kanserli hücreler hayati besinleri kullanarak tümör oluşturur ve çevre dokulara baskı yapar; kan veya lenf dolaşımıyla vücudun farklı bölgelerine ulaşabilir. Kanserin vücudun farklı bölgelerine yayılmasına metastaz denir.

Evreleme nasıl yapılır?#

Evreleme, yerel tümörün kapsamının belirlenmesi ve metastaz olup olmadığının araştırılmasıdır. Kanser tedavisinin temeli olan evrelemenin doğru yapılabilmesi için izlenmesi gereken adımlar vardır:

• Fiziksel muayene: Tümörün yeri, görünümü ve komşu dokularla ilişkisi değerlendirilir.
• Görüntüleme: Ultrason, röntgen, bilgisayarlı tomografi (CT), MR ve PET gibi yöntemlerle tümörün vücut içindeki konumu, yapısı ve metastaz durumu incelenir. Ultrason ve röntgen merkezimizde yapılır; CT, MR ve PET için hastayı ilgili merkezlere yönlendirir, sonuçları sizinle birlikte değerlendiririz.
• Laboratuvar testleri: Kan hücreleri ve organ fonksiyonları değerlendirilir.
• Sitoloji ve biyopsi: Tümörden alınan örnekler mikroskop altında incelenerek kanserin türü belirlenir. Ayrıntılar için Patoloji sayfasına bakabilirsiniz.

Tür, derece ve evre#

100'den fazla kanser türü vardır ve her birinin biyolojik yapısı ve tedavi şekli farklıdır. Bazı kanser türlerinde ve bazı evrelerde hastalığın tamamen ortadan kaldırılması mümkün olmayabilir; bu durumlarda yayılma hızını azaltmak ve hastanın konforunu artırmak hedeflenir. Kanserin türü, yayılma eğilimini gösteren derecesi (grade) ve evresi (stage) belirlendiğinde tedavi seçenekleri ve hastalığın olası seyri daha net ortaya konur.

Tedavi hedefinin belirlenmesi#

Evrelemede önce hastanın genel sağlık durumu değerlendirilir; yapılacak işlemlerin fayda ve riskleri tartılır. Veteriner hekimlikte kanser tedavisinin amacı hastalığın tamamen ortadan kaldırılması olabileceği gibi, kanserin belirtilerini hafifleterek hastanın yaşam kalitesini korumak da olabilir.

Evreleme sonuçlarına göre tedavi planı onkolojik danışmanlık sürecinde hasta sahibiyle birlikte oluşturulur.