Elektrokemoterapi

Elektrokemoterapi, normalde hücre zarından geçemeyen kemoterapi ilaçlarının kanserli hücrelerin içine ulaşmasını sağlayan yerel bir tedavi yöntemidir. Tedavi süresinin kısa olması, düşük ilaç dozlarıyla uygulanması, sistemik yan etki beklenmemesi ve bağışıklık sistemini harekete geçirebilmesi gibi özellikleri nedeniyle uygun vakalarda tercih edilir.

Nasıl etki eder?#

Hedef dokuya yerel olarak çok kısa süreli ve güçlü elektrik akımları verilir. Böylece hücre zarının geçirgenliği kısa bir süre için artar ve bu sırada verilen kemoterapi ilacı hücre içine alınır.

Elektrokemoterapinin, hücre içinde ilaç birikimini artırmanın yanında iki önemli etkisi daha vardır. Uygulama yapılan bölgede tümörün içindeki kan dolaşımı yavaşlar ve kalan kanserli hücreler zamanla beslenemez hale gelir. Ayrıca ölen kanserli hücrelerin kalıntılarının sağlıklı komşu hücreler tarafından temizlenmesi bağışıklık sistemini harekete geçirir; bağışıklık sisteminin kanserli hücreleri tanıması, vücudun hastalığa karşı verdiği yanıta katkı sağlayabilir.

Hangi durumlarda uygulanır?#

Veteriner hekimlikte elektrokemoterapi en çok deride veya deri altında bulunan tümörlerde kullanılır. Konumu nedeniyle tamamen çıkarılamayan tümörlerde operasyon sırasında veya sonrasında da uygulanabilir. Kemoterapiye yanıt vermeyen bazı kanser türlerinde de bir seçenek olabilir ve bölgesel yayılım (lokal metastaz) durumlarında tekrarlanabilir.

Tedavi planlanırken hekimimiz kanserin konumunu ve özelliklerini, hayvanın genel durumunu ve hasta sahibinin koşullarını birlikte değerlendirir. Tedavide genellikle tümörün ameliyatla alınması, radyoterapi, kemoterapi veya bunların kombinasyonları uygulanır. Tamamen çıkarılamayan tümörlerde çoğunlukla radyoterapi önerilir; çeşitli nedenlerle radyoterapi uygulanamayan hastalarda elektrokemoterapi bir alternatif olabilir. Radyoterapiye erişim ve maliyetin yanı sıra, bazı radyoterapi protokollerinin bazı hastalar için riskli olabilecek sayıda anestezi gerektirmesi de bu değerlendirmede rol oynar.

Uygulama#

Kemoterapi ilacı doğrudan tümörün içine veya damar yoluyla verilir. Genellikle en fazla üç uygulama gerekir ve uygulamalar arasında 2–4 hafta bırakılır. Her uygulama yaklaşık 20 dakika sürer ve bu sırada hasta anestezi altındadır. Hasta uyandıktan ve kontrolleri yapıldıktan sonra taburcu edilebilir.

Olası yan etkiler#

Uygulama yapılan bölgede kızarıklık, şişlik ve doku kaybı gibi yerel yan etkiler görülebilir. Bu yaralar pansuman ve gerekirse destekleyici ilaçlarla genellikle birkaç hafta içinde iyileşir; sağlıklı doku zamanla hasarlı dokunun yerini alır. İlaç doğrudan tümör bölgesine uygulandığı ve kullanılan dozlar düşük olduğu için sistemik yan etki beklenmez.

Elektrokemoterapinin hayvanınız için uygun olup olmadığı onkolojik danışmanlık sürecinde değerlendirilir.